شگفتی جلبکها و تاثیرات شگفت انگیز برای مراقبت از پوست

امروزه با توسعه الگوهای اجتماعی نوین در مورد جوانی و زیبایی، میلیون‌ها مصرف‌کننده به‌عنوان بخشی از زندگی روزمره خود از محصولات مراقبت شخصی استفاده می‌کنند. نقش ترکیبات طبیعی در پاسخ به چالش‌های جدید بازار مدرن با این پیش فرض اساسی که مواد زیست فعال جدید حاصل از منابع طبیعی ایمن‌تر، دارای سمیت بالقوه کمتری و به همان اندازه یا حتی کارآمدتر از مواد مصنوعی هستند در حال ظهور می‌باشد. بنابراین، با افزایش تقاضا برای محصولات طبیعی و ایمن در حوزه آرایشی، جلبک‌ها با ترکیبات فعال زیستی متنوع و ارزشمند خود، از اهمیت حیاتی برخوردار می‌باشند.

در حال حاضر، تولید جهانی جلبک‌ها بر روی کاربردهای با ارزش افزوده بالا متمرکز شده است. از این‌رو تنوع فرمولاسیون‌های آرایشی با استفاده از عصاره جلبک در حال افزایش می‌باشد. محصولات زیستی ضروری جلبک که طیف وسیعی از کاربردها را برای اهداف آرایشی به خود اختصاص داده است شامل رنگدانه‌های مختلف فتوسنتزی (کلروفیل‌ها، فیکوبیلین‌ها و کاروتنوئیدها)، چربی‌ها (از جمله اسیدهای چرب و اسکوالن)، فنل‌ها، اسیدهای آمینه، پپتیدها و پروتئین‌ها، کربوهیدرات‌ها (پلی ساکاریدها و فایکوکلوئیدها)، پترین‌ها و ویتامین‌ها می‌باشند. این محصولات بر پایه زیستی به‌عنوان ضد آفتاب و رنگ‌افزا و نیز به‌عنوان عواملی جهت غلظت‌دهندگی، بافت دهی، برنزه کردن، مرطوب کنندگی، سفید کنندگی و غیره برای پوست، مو و ناخن استفاده می‌شوند.

استفاده از جلبک برای مقاصد زیبایی به قرن‌ها قبل برمی‌گردد‌، زمانی‌که از جلبک‌های دریایی برای کاهش چربی، بهبود پوست و ضد پیری استفاده می‌کردند. بنابراین، جای تعجب نیست که جلبک‌های قهوه‌ای، قرمز و سبز دریایی از بیشترین موارد مورد تحقیق و استفاده در صنایع آرایشی هستند.

با وجود تنوع زیستی زیاد جلبک‌ها، تعداد کمی از آن‌ها از نظر ترکیبات شیمیایی غربالگری شده‌اند و فقط تعداد معدودی در مقیاس صنعتی مورد بهره‌برداری قرار گرفته‌اند. بسیاری از مولکول‌های زیستی موجود در جلبک‌ها هنوز مورد مطالعه قرار نگرفته‌اند و منتظر استفاده از آن‌ها در لوازم آرایشی هستند.

 

۱– به‌کارگیری جلبک‌ها در محصولات مراقبت از پوست (به‌عنوان ضد آفتاب و ضد پیری)

جلبک‌های خاکی هوایی و اکستریموفیل که زیستگاه آن‌ها در محیط‌های خشن و شدید فیزیکی یا شیمیایی می‌باشد معمولاً در معرض تنش اکسیداتیو قرار می‌گیرند و سیستم‌های محافظتی کارآمد در برابر گونه‌های فعال (واکنش‌پذیر) اکسیژن (ROS) و رادیکال‌های آزاد ایجاد می‌کنند تا از آسیب ماکرومولکول‌های بیولوژیکی مهم محافظت نمایند. در انسان، تولید ROS حاصل از تنش اکسیداتیو ناشی از قرار گرفتن بیش از حد پوست در معرض تابش فرابنفش (متشکل از دو نوع اساسی اشعه‌های UVA و UVB) می‌تواند منجر به آسیبDNA  شود با وجود این واقعیت که سلول‌های پوست دارای مکانیسم‌ها و استراتژی‌های مختلف محافظتی (مانند ضد اکسیدان‌ها ، آنزیم‌های ترمیم کنندهDNA ) هستند.

پیری پوست به‌طور خاص یک فرایند پیچیده است که توسط عوامل مختلف تنش‌زا (علاوه بر عوامل ذاتی یا درون‌زا) ایجاد می‌شود و تغییرات زیادی از جمله نازک شدن، خشکی، شل شدن، شکنندگی، بزرگ شدن منافذ پوست، رنگدانه شدن بیش از حد، خطوط ظریف و چین و چروک را ایجاد می‌کند. علاوه بر این، به دلیل افزایش آگاهی در مورد سرطان پوست که در اثر قرار گرفتن در معرض آفتاب افزایش می‌یابد مواد آرایشی محافظ در برابر آفتاب، بیشتر مورد تقاضای و توجه افراد قرار گرفته است. بنابراین، در دهه‌های گذشته، با تمرکز بر استفاده از فیلترهایUV ، که در طیف وسیعی از محصولات مراقبت شخصی از جمله ضد آفتاب، آرایش صورت و محصولات مراقبت از لب استفاده می‌شود، اهمیت اقدامات محافظت در برابر آسیب‌های پوستی افزایش یافت. مهمترین جنبه در تولید این فیلترهای  UVجدید از جلبک‌ها، باعث ایجاد ایمنی هم برای انسان و هم برای محیط طبیعی شد. این بدان معناست که ضد آفتاب باید دارای پایداری حرارتی و نوری بوده و خواص تحریک کنندگی، حساسیت زایی و سمیت نوری (تحریک پوستی ناشی از مواد شیمیایی است که به نور احتیاج دارد) نداشته و همچنین در هنگام ورود به زیستگاه‌های آبی نباید اثرات سوئی داشته باشد. به این ترتیب، ترکیبات یا عصاره‌های زیست فعال خالص جلبک که می‌توانند نقش فیلتر طبیعی را بازی کنند باعث بهبود و تقویت سد محافظ پوست در برابر اثرات مضر تابش فرابنفش می‌شوند و ضرورت استفاده از آن‌ها در لوازم آرایشی حائز اهمیت می‌باشد.

 

از جمله محصولات طبیعی مورد استفاده در ترکیبات محافظت از پوست، کاروتنوئیدها هستند که به‌عنوان ضد اکسیدان‌های قوی و عوامل مهار کننده شناخته شده‌اند و در محصولات ضد آفتاب و ضد پیری مورد استفاده قرار می‌گیرند. این ترکیبات مهم علاوه بر دارا بودن خاصیت محافظت از نور خورشید، در محصولات آرایشی به‌عنوان تثبیت کننده و نگهدارنده نیز استفاده می‌شوند. کاروتنوئیدها مانند آســتازانتین، -βکاروتن و لوتئین می‌توانند به‌عنوان بخشی از محصولات آرایشی موضعی برای محافظت در برابر آسیب ناشی از اشعه ماورای بنفش استفاده شوند.β -کاروتن یکی از گسترده‌ترین رنگدانه‌های فتوسنتزی در جلبک‌ها می‌باشد که به‌طور خاص در فرمولاسیون محصولات مراقبت از پوست استفاده می‌شود. خواص ضد اکسیدانی -βکاروتن به‌عنوان کمک کننده در مقابله با پیری پوست در طی مطالعات با جلبک‌های سبز و قرمز یافت شد. علاوه بر این عملکرد جوان‌سازی و فعالیت قوی پرو ویتامین A (پیش‌سازهای ویتامین A)، β-کاروتن توانایی‌های امیدوار کننده‌ای را در کاهش خطر ابتلا به سرطان پوست در بین کاربران نشان داد. یکی دیگر از کاروتنوئیدهای موجود در جلبک‌ها لوتئین می‌باشد که به دلیل جذب نور آبی و مهار رادیکال‌های آزاد که از قرار گرفتن در معرض نور خورشید ایجاد می‌شوند نقش مهمی در سلامت پوست دارد.

کاروتنوئید دیگر، لیکوپن، به‌عنوان یک ضداکسیدان طبیعی قوی با کاربردهای احتمالی به‌عنوان ضد آفتاب و پیشگیری کننده از آفتاب سوختگی در نظر گرفته شده است. امروزه از لیکوپن در فرمولاسیون محصولات مراقبت شخصی به‌عنوان یک عامل ضد پیری استفاده می‌شود.

توکوفرول‌ها (ویتامین E)، که دارای اثرات ضداکسیدانی مشابه کاروتنوئیدها هستند، به‌صورت تجاری از روغن‌های گیاهی جدا شده و یا می‌توان آن‌ها را سنتز نمود. مطالعات بر روی چندین سویه ریزجلبکی از گروه‌های مختلف نشان داد که α توکوفرول بیشترین فراوانی را دارد، در حالی‌کهβ  و g توکوفرول در صورت وجود، در مقادیر بسیار کمتری ظاهر می‌شوند.

با توجه به این‌که توکوفرول و استرهای توکوفرول اغلب در فرمولاسیون رژ لب، سایه چشم، رژگونه، پودرهای صورت، مرطوب کننده‌ها، محصولات مراقبت از پوست، صابون‌ها و شوینده‌های حمام و بسیاری از محصولات دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرند، از این‌رو می‌توان برخی از ریزجبلک‌ها را به‌عنوان منبع طبیعی تجدیدپذیر ویتامین E در نظر گرفت و آن‌ها را به‌عنوان نامزدهای جدید برای کاربردهای زیست‌فناوری و محصولات آرایشی و بهداشتی معرفی نمود. همچنین توکوفرول‌های جلبکی را می‌توان در برخی از محصولات رایج از جمله دستمال مرطوب پاک کننده کودک، سرم تقویت کننده مژه، سرم رشد ابرو، واکس سبیل، روغن ریش، نرم کننده ریش و شامپوی ریش نیز استفاده نمود.

اسیدهای آمینه شبه مایکوسپورین (MAA) به دلیل عملکرد آن‌ها به‌عنوان یک ضد آفتاب موثر در کاهش تابش با طول موج کوتاه، جزء قوی‌ترین مولکول‌های برتر طبیعی در محافظت از نور خورشید شناخته شده‌اند که دارای خاصیت ضداکسیدانی جهت گیراندازی رادیکال‌های اکسیژن سمی می‌باشند. بنابراین، در حال حاضر تمام اعضای خانوادهMAA  به‌عنوان مواد کاملاً بی‌خطر و کارآمد در محصولات مراقبت از آفتاب یک جایگزین امیدوار کننده برای فیلترهای موجود در بازار برای محافظت از پوست در برابر اشعه ماورای بنفش می‌باشند. علاوه بر این، MAA مخازن مهم نیتروژن درون سلولی هستند که توانایی‌ خوبی در بهبود زخم نشان داده‌اند و به‌طور خاص، مایکوسپورین-گلیسین دارای فعالیت‌های ضداکسیدانی، ضدالتهابی و ضدپیری است که باعث می‌شود نامزد مهم برای استفاده در زمینه‌های آرایشی دارویی باشد. اسیدهای آمینه شبه مایکوسپورین حاصل از جلبک‌ها برای اهداف تجاری کشف شده‌اند که به‌عنوان مثال در محصولات تجاری مراقبت از پوست برای محافظت در برابر اشعه ماورای بنفش مورد استفاده قرار می‌گیرند که منابع اصلی آن‌ها جلبک‌های قرمز دریایی می‌باشند. البته این قبیل اسیدهای آمینه می‌توانند در سایر جلبک‌ها نیز تجمع پیدا کنند.

پپتیدهای زیست فعال (BP) قطعات پروتئینی خاص با اهمیت فیزیولوژیکی برای بیشتر ارگانیسم‌های زنده هستند. بیشتر پپتیدهای مورد استفاده به‌عنوان مواد تشکیل دهنده محصولات آرایشی دارویی توسط سنتز شیمیایی یا با هضم جزئی پروتئین‌های حیوانی به‌دست می‌آیند که باعث می‌شود به‌طور کامل توسط مصرف کنندگان پذیرفته نشوند. در مقابل پپتیدهای زیست فعال مشتق شده از گیاهان و ریزجلبک‌ها طیف گسترده‌ای از فعالیت‌های بیولوژیکی را در اختیار دارند و نسبت به محصولاتی که از طریق روش‌های متداول تولید می‌شوند، موثرتر و ایمن‌تر هستند. پپتیدهای زیست فعال حاصل از گیاهان و یا ریزجلبک‌ها می‌توانند به‌عنوان ترکیب و مخلوط با سایر متابولیت‌ها در فرمول‌های آرایشی استفاده شوند و می‌تواند اثرات بیولوژیکی خود را با خطر بسیار کم آلرژی‌زایی یا عوارض جانبی نامطلوب اعمال نمایند. بنابراین، استفاده از آن‌ها به‌عنوان مواد تشکیل دهنده محصولات آرایشی می‌تواند فرصت‌های ابتکاری بیشتری را برای تولید محصولات جدید در بازار لوازم آرایشی ایجاد کند.

گلوکان‌ها مورد توجه ویژه‌ای در بخش آرایشی و بهداشتی هستند که انواع پوست‌های حساس را هدف قرار می‌دهند. این پلی ساکاریدها با خواص ضداکسیدانی قوی متعلق به مواد موثره استخراج شده از ریزجلبک‌ها هستند. گونه‌های غنی از بتاگلوکان در برخی از جلبک‌ها یافت شده است و مطالعات بیشتر در این زمینه ادامه دارد.

پلیمر اسپوروپولنین به‌عنوان یک ترکیب مقاوم در دیواره سلولی برخی از جلبک‌ها (به‌طور عمده سبز) وجود دارد. به دلیل توانایی جذب خطرناک‌ترین اشعه‌های UVB، اعتقاد بر این است که این پلیمر می‌تواند در محافظت در برابر اشعه ماورای بنفش نقش آفرین باشد. حتی برخی از دانشمندان اظهار داشتند که اسپوروپولنین یک محافظت مداوم ایجاد می‌کند، در حالی‌که اسیدهای آمینه شبه مایکوسپورین در اثر تنش تابشی ایجاد می‌شود و با کمی تأخیر رخ می‌دهد. شواهد زیادی وجود دارد که اسپوروپولنین را بی‌خطر و غیرسمی می‌داند.

ریزجلبک‌ها مسئول تولید طیف وسیعی از چربی‌ها هستند، اما از دیدگاه تجاری توانایی در سنتز اسیدهای چرب اشباع نشده (PUFAs) دارند. PUFAها نقش مهمی در محافظت از نور ایفا می‌کنند و به‌طور کلی در پیشگیری و درمان پوسته پوسته شدن و از دست دادن آب پوست کمک می‌کنند. ریز‌جلبک‌ها سرشار ازPUFA های اساسی مانند امگا-۳و به ویژه امگا-۶ هستند که برای یکپارچگی و بازسازی بافت‌ها بسیار مهم می‌باشند. اسیدهای لینولئیک و لینولنیک جزء اسیدهای ضروری می‌باشند. گاما-لینولنیک اسید دارای برخی از کاربردهای آرایشی مانند احیای مجدد پوست و کند شدن پیری است، در حالی‌که از لینولئیک اسید برای درمان بیش‌رویش (هیپرپلازی) پوست نیز استفاده می‌شود.

در محصولات مراقبت از پوست، مواد آرایشی مبتنی بر لیپید مانند کرم یا لوسیون، غنی شده با عصاره جلبک، به دلیل اثرات مغذی و محافظتی بر روی پوست از اهمیت تجاری برخوردار می‌باشند. عصاره‌های جلبک به دلیل اثرات چندگانه و پیچیده، اهمیت بیشتری در محصولات آرایشی و بهداشتی پیدا می‌کنند. به‌عنوان مثال، عصاره جلبک حاصل از برخی از ریزجلبک‌های قرمز می‌تواند برای مراقبت از پوست، محافظت از نور خورشید و کرم‌های ضد پیری استفاده شود. پژوهشگران توانایی‌های متابولیت‌های ثانویه برخی از ریزجلبک‌های دریایی را برای جلوگیری از ایجاد عیوب و لکه‌های پوستی، ترمیم پوست آسیب دیده، درمان التهاب پوستی، مهار برخی از فرآیندهای التهاب و تسریع روند بهبود را ذکر کردند.

۲- جلبک‌ها و ترکیبات آن‌ها به‌عنوان آبرسان و مرطوب کننده  

مرطوب کنندگی و آبرسانی در حفظ ظاهر سالم و انعطاف پذیری پوست در محصولات مراقبت از پوست ضروری است. علاوه بر چشم انداز خوب، پوست کاملا مرطوب در برابر عوامل مضر محیطی بهتر محافظت می‌شود. از این نظر، سازگاری جلبک‌های هوایی زمینی برای کاهش اتلاف آب و مقاومت در برابر خشک شدن مورد توجه قرار دارند. جلبک‌ها با داشتن دیواره سلولی ضخیم و لایه‌های موسیلاژین تشکیل شده توسط پلی‌ساکاریدهای کلوئیدی پتانسیل نگهداری آب بافت سلولی را دارا می‌باشند. این ماکرومولکول‌ها ظرفیت بالایی برای ذخیره آب دارند و می‌توانند از طریق پیوندهای هیدروژنی با کراتین مرتبط شوند‌، بنابراین رطوبت پوست را بهبود می‌بخشند. بنابراین، پلی‌ساکاریدها در فرمولاسیون‌های آرایشی به‌عنوان مرطوب کننده و آبرسان از اهمیت استثنایی برخوردار هستند. تاکنون، پلی‌ساکاریدهای درشت جلبک‌های دریایی و آب شیرین و برخی از ریزجلبک‌ها مورد مطالعه و بهره برداری قرار گرفته‌اند.

کیتین، دومین پلیمر پلی‌ساکاریدی طبیعی مهم جهان بعد از سلولز کاربرد بالقوه‌ای در محصولات آرایشی مرتبط با مرطوب کنندگی و استفاده از آن به‌عنوان ماده آبرسان در کرم‌ها، صابون‌ها و لوسیون‌ها دارد. کیتین دارای خواص ضد پیری و مراقبت از پوست است و همراه با مشتق اصلی خود (کیتوسان) اثرات تسریع کننده‌ای بر روند ترمیم زخم نشان می‌دهد. علاقه تجاری به کیتین و کیتوسان و مشتقات آن‌ها، به دلیل خواص مفیدشان از جمله قابلیت زیست‌سازگاری، زیست‌تجزیه‌پذیری، ایمنی و همچنین فعالیت‌های ضد میکروبی، ضد ویروسی، ضد قارچی و ضد اکسیدانی در حال افزایش است. یادآوری این نکته مهم است که مدت‌ها اعتقاد بر این بود که کیتین در حشرات، سخت پوستان و قارچ‌ها به صورت محدود وجود دارد ولی باز هم سخت پوستان دریایی منبع تجاری اصلی کیتین هستند. همچنین کیتین به‌عنوان یک جز دیواره سلولی در برخی از جلبک‌ها، از جمله گونه‌های هوایی خاکی و گرمادوست کشف شده است.

برخی از آمینو اسیدها و پروتئین‌های جلبکی دارای توانایی‌ مرطوب کنندگی طبیعی هستند که برای مرطوب نگه داشتن پوست و جلوگیری از خشک شدن سلول‌های پوست مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند. برای غنی سازی محصولات زیبایی‌، اسپیرولینا و کلرلا به‌طور کامل مورد مطالعه قرار گرفته است و اعتقاد بر این است که رنگدانه‌ها و متابولیت‌های جلبک‌های رشد یافته در محیط‌های خشن و شدید و هوایی زمینی می‌توانند جایگاه خود را در صنایع آرایشی مدرن پیدا کنند. به‌عنوان مثال، سرم مرطوب کننده جلبک Nostoc commune دارای اثرات مرطوب کنندگی، ضد التهاب، سفیدکنندگی و مغذی قابل توجهی برای پوست است در حالی‌که اثر تحریک کنندگی بر روی پوست ندارد. این سرم راحتی و نرمی قابل توجهی را بدون چربی فراهم می‌کند.

کاروتنوئیدهای پرو ویتامینA  از جمله β-کارتن و β-کریپتوزانتین و همچنین کاروتنوئیدهای بدون پرو ویتامینA  شامل لوتئین، زآگزانتین و آستاگزانتین توانسته‌اند سنتز هیالورونان (هیالورونیک اسید) را که در آبرسانی پوست نقش مهمی دارد القا کنند. تجویز موضعی لوتئین و زآگزانتین اثرات قابل توجهی از نظر خاصیت ارتجاعی و آبرسانی پوست دارد و کاهش در پراکسیداسیون چربی پوست را القا می‌نماید.

تری‌ترپن اسکوالن یک ضد اکسیدان و پیش ماده بیوسنتز مهم برای همه استروئیدهای انسان‌ها است. در محصولات آرایشی بهتر است شکل اشباع شده آن که حاصل از هیدروژناسیون است و به نام اسکوالان شناخته می‌شود استفاده گردد. اسکوالن و اسکوالان هر دو برای پوست انسان تحریک کننده نیستند و در غلظت‌های استفاده شده در مواد آرایشی غیر سمی می‌باشند. علاوه بر استفاده از آن به‌عنوان ضد اکسیدان، اسکوالن را می‌توان به‌عنوان یک ضد التهاب و نرم کننده در کرم‌های مرطوب کننده استفاده کرد. همچنین بدون این‌که اثرات چربی برجای بگذارد، به‌سرعت در پوست نفوذ می‌کند و با روغن‌ها و ویتامین‌های دیگر به‌خوبی مخلوط می‌شود. اخیرا، استخراج اسکوالن به‌روش سازگار با محیط زیست از ریز جلبک‌ها گسترش یافته است (ثبت اختراع ایالات متحده ۱۰۰۸۷۴۶۷B2).

۳- جلبک‌ها و ترکیبات آن‌ها در سفید کردن پوست

برای جلوگیری از رنگدانه‌سازی بیش از حد پوست، صنایع آرایشی به‌دنبال ترکیبات طبیعی هستند که بتوانند ملانین‌سازی و در نهایت رنگدانه‌سازی پوست را مهار و یا کنترل نمایند. تیروزیناز آنزیم اصلی سنتز ملانین (رنگدانه اصلی پوست و مو) است و از این نظر تقاضا برای محصولات طبیعی که قادر به مهار آنزیم تیروزیناز و در نتیجه سفید کنندگی باشند در سراسر جهان در حال رشد است. کاروتنوئید زاگزانتین به‌عنوان یک ماده ضد تیروزیناز در نظر گرفته می‌شود که در برخی جلبک‌ها وجود دارد و در کرم‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. فعالیت‌های تحقیقاتی نشان داد که سایر کاروتنوئیدها نه تنها اشعه ماورای بنفش را جذب می‌کنند بلکه توانایی‌های مشابه زاگزانتین را دارند تا از اثرات سنتز ملانین جلوگیری کنند. از بین آن‌ها، آستاگزانتین همچنین دارای ویژگی‌های جالب در کاهش رنگدانه در پوست دارند و با کاهش ۴۰ درصدی تولید ملانین از پوست در برابر ایجاد لکه‌های پیری محافظت می‌کند و تمام لایه‌‌‌های پوستی را بهبود می‌بخشد. بنابراین، آستاگزانتین می‌تواند به‌عنوان بخشی از محصولات آرایشی موضعی برای محافظت در برابر رنگدانه سازی بیش از حد نقش آفرین باشد و این قابلیت در مورد β-کاروتن و لوتئین نیز صدق می‌کند. فوکوزانتین نیز می‌تواند به کاهش فعالیت تیروزیناز و ملانین‌سازی کمک کند. علاوه بر این، فوکوزانتین توانایی مقابله با تنش‌های اکسیداتیو ناشی از اشعه ماورای بنفش را دارد، به همین دلیل در حال حاضر از این ماده در صنایع آرایشی دارویی استفاده می‌شود.

۴- جلبک‌ها و ترکیبات آن‌ها به‌عنوان رنگ‌افزا

مواد رنگ‌افزا برای فرمولاسیون‌های آرایشی مانند سایه چشم، آرایش صورت و رژ لب در حال حاضر از ریز جلبک‌های قرمز به‌دست می‌آید. یکی از مهمترین این ریز جلبک‌های قرمز Porphyridium است که عمدتا در زیستگاه‌های مرطوب زمینی ایجاد می‌شود. از این جلبک‌های تک سلولی قرمز برای به‌دست آوردن رنگدانه‌های طبیعی محلول در آب مانند فایکوئرترین‌ها و فایکوسیانین‌ها استفاده می‌شود که به دلیل سمیت کم آن‌ها گزینه‌های رنگ‌افزا مصنوعی محسوب می‌شوند. این رنگدانه‌های حاوی پروتئین همچنین ضد اکسیدان هستند و در رژ لب، سایه چشم و خط چشم استفاده می‌شوند.

۵- جلبک‌ها و ترکیبات آن‌ها در محصولات مراقبت از مو

ویتامین‌های جلبک تک سلولی سبز کلرلا ولگاریس با درمان شوره سر به‌عنوان مشوق رشد مو شناخته شده‌اند. پیش ماده ویتامین A –بتاکاروتن- در فرمولاسیون نرم کننده‌ها و شامپوها استفاده می‌شود و از توکوفرول و استرهای توکوفرول اغلب در نرم کننده‌های مو استفاده می‌گردد.

کربوهیدرات‌ها مواد اولیه فعالی هستند که نقش مهمی در مواد آرایشی برای حالت دادن مو، فردار کردن مو یا صاف کردن مو دارند. کربوهیدرات های طبیعی با خواص ضد باکتری، ضد اکسیدانی، ضد التهابی، ضد توموری و ضد ویروسی مشخص می‌شوند. کیتین و کیتوسان، که می‌توانند در ترکیب با سایر پلیمرهای طبیعی یا مصنوعی استفاده شوند‌، کاربردهای احتمالی به‌عنوان مواد آبرسان و مرطوب کننده در محصولات مراقبت از مو دارند. در حال حاضر، در این کاربردها، کیتوسان بیشتر به دلیل توانایی تعامل با کراتین و تشکیل لایه‌های شفاف و الاستیک بر روی الیاف مو، بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد. کیتوسان و مشتقات آن در انواع زیادی از محصولات مو مانند شامپو، موج‌دار کردن دائمی، رنگ‌افزای مو، لوسیون‌های حالت دهنده‌، اسپری‌های مو و تقویت کننده‌های مو برای جلوگیری از آسیب دیدن مو، کاهش الکتریسیته ساکن و افزایش انعطاف پذیری مو وجود دارند. وقتی کیتوسان با هیالورونیک اسید و کلاژن مخلوط می‌شود، این اثر حتی بیشتر هم نمایان خواهد شد زیرا پوشش حاصل باعث افزایش ضخامت مو و بهبود خصوصیات مکانیکی مو با ارتقای ظاهر عمومی و حالت‌دهی مو می‌شود. از توانایی ژل شدن کیتوسان در مخلوط‌های هیدروالکلی برای فرموله کردن کیتوسان در شکل ژل استفاده می‌شود.

عصاره‌ برخی از ریز جلبک‌ها در ترکیبات مختلف محصولات مراقبت از مو مورد استفاده قرار می‌گیرد. جدا از کاربرد در محصولات مراقبت از پوست، عصاره برخی از جلبک‌ها از قبیل Monodus subterraneus، Thalassiosira spp. و برخی موارد دیگر جهت استفاده در فرمولاسیون به‌منظور کاهش ریزش مو به دلیل اثر تحریک کنندگی آن‌ها بر فولیکول‌های مو پیشنهاد شده‌اند. عصاره‌های ریز جلبک قرمز را نیز می‌توان در محصولات مراقبت از مو نیز استفاده نمود.

۶- لوسیون‌های پس از اصلاح، بو زداها و سایر محصولات مراقبت شخصی

β-کاروتن در فرمولاسیون محصولات آرایشی و مراقبت‌های شخصی مانند لوسیون‌های پس از اصلاح استفاده می‌شود. سایر رنگدانه‌های موجود در ریز جلبک‌ها مانند کلروفیل به‌راحتی استخراج می‌شوند و به دلیل توانایی پوشاندن بوهای بد در محصولات آرایشی مانند بو زداها و همچنین خمیر دندان‌ها و محصولات بهداشتی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

کربوهیدرات‌ها نقش مهمی در محصولات آرایشی مانند بو زداها دارند و به‌طور خاص از کیتوسان در محصولات مراقبت‌های دهانی (خمیر دندان و آدامس) نیز استفاده می‌شود.

۷- نتیجه‌گیری

نتایج حاصل از این مطالعه، پتانسیل روشن و تقریبا آشکار نشده در ریز جلبک‌های سازگار با شرایط اکولوژیکی سخت و شدید را نشان می‌دهد. این ارگانیسم‌های معمایی که طی چندین میلیارد سال سازگاری و استراتژی‌های نظارتی ایجاد کرده‌اند‌، به‌عنوان منابع طبیعی نوآورانه از طیف گسترده‌ای از ترکیبات زیست فعال، پتانسیل زیادی دارند. علاوه بر این، ریز جلبک‌ها منبعی از ترکیبات با ارزش افزوده بالا هستند که شواهد علمی، فواید آن‌ها را برای سلامتی و رفاه انسان نشان می‌دهد و در نتیجه می‌توانند تقاضای روزافزون مصرف کنندگان مواد آرایشی طبیعی و سالم را برآورده نمایند. این ترکیبات را می‌توان از طریق فرایندهای کشت مقرون به‌صرفه و سازگار با محیط زیست به منظور جلوگیری از ایجاد نگرانی‌های زیست محیطی در مورد بهره‌برداری بیش از حد از منابع طبیعی وحشی به‌دست آورد. ریز جلبک‌های اکستروفیلیک به دلیل وجود ضد اکسیدان‌ها و سایر ترکیبات فعال که از پیری زودرس مو و پوست، کاهش آب بدن و رنگدانه سازی زیاد و غیره که می‌تواند ناشی از اشعه‌ ماورای بنفش یا آلودگی هوا باشد جلوگیری می‌نماید و همچنین اثرات سمیت کم آن‌ها بیشتر مورد توجه صنایع آرایشی و بهداشتی قرار گرفته‌اند. باید یادآوری کنیم که اگرچه تعداد انگشت شماری از جلبک‌ها، تولیدکننده بالقوه سم هستند از این‌رو برای اطمینان از انطباق با استانداردهای کیفی بی‌خطر، همه مواد جدید باید به درستی آزمایش شوند. از این لحاظ، رویکردهای زیستی می‌تواند به شما کمک کند تا از بهترین کاندیداهای ریز جلبک‌های با ارزش و ایمن برای کاربرد در صنایع آرایشی و بهداشتی دوستدار مصرف کننده که به سرعت در حال توسعه هستند، رونمایی شود.

 

مطالب این متن برگرفته از مقاله علمی مروری زیر می‌باشد:

Maya Stoyneva-Gärtner, Blagoy Uzunov, Georg Gärtner, Enigmatic Microalgae from Aeroterrestrial and Extreme Habitats in Cosmetics: The Potential of the Untapped Natural Sources,Cosmetics7) 2020( 27.

به اشتراک بگذارید
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در linkedin
پست های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.